Mario van der Ende wil VAR worden in de Eredivisie: 'Onder één voorwaarde'
Mario van der Ende vindt dat de KNVB dringend toe is aan vernieuwing op het gebied van arbitrage. De voormalig topscheidsrechter noemt de voetbalbond een 'conservatieve en in zichzelf gekeerde organisatie', die onvoldoende openstaat voor kritiek en nieuwe ideeën. Van der Ende pleit voor het inhuren van buitenlandse topscheidsrechters in de Eredivisie en wil bovendien dat de VAR voortaan eindverantwoordelijk wordt voor arbitrale beslissingen.
In een vragenrubriek bij ALLsportsradio krijgt Van der Ende de vraag voorgelegd of het Nederlandse voetbal gebaat zou zijn bij buitenlandse scheidsrechters. Dat idee blijkt hem bijzonder aan te spreken. Sterker nog, hij pleitte er naar eigen zeggen veertig jaar geleden al voor. "Toen zat ik zelf bij de FIFA in de scheidsrechterscommissie en hoorde ik weleens wat topscheidsrechters in Europa verdienden", vertelt hij.
Van der Ende ziet weinig obstakels om buitenlandse arbiters tijdelijk naar Nederland te halen. "Als je die nou gewoon een weekendje naar Nederland haalt, voor iets meer geld dan ze in hun eigen land gewend zijn te verdienen, en een ticket heen en terug regelt, dan denk ik dat je een enorm positieve impuls aan de Eredivisie kunt geven."
Volgens de oud-arbiter zou de KNVB er goed aan doen om drie of vier buitenlandse topscheidsrechters in te huren. Hij wijst erop dat Nederlandse scheidsrechters zelf ook regelmatig worden gevraagd om wedstrijden in het buitenland te leiden. "Dus waarom zou je het niet andersom doen? Ik denk dat het heel belangrijk is dat de KNVB een zo sterk mogelijke competitie organiseert. Daar hoort natuurlijk ook goede arbitrage bij. Ik vind het een uitstekend idee en misschien moeten ze daar nog eens naar gaan kijken."
Van der Ende uit stevige kritiek op KNVB
Toen Van der Ende zijn voorstel tientallen jaren geleden lanceerde, kon hij op weinig begrip rekenen. "Dan word je voor gek verklaard. Zeker omdat ik ook in de opleiding van scheidsrechters zat. Er werd gezegd: 'Je bent je eigen baan aan het ondergraven'", herinnert hij zich. Volgens Van der Ende moet de kwaliteit echter altijd vooropstaan. Hij vindt dat niet iedere Nederlandse scheidsrechter hetzelfde niveau kan bereiken als de beste buitenlandse arbiters.
De voormalig scheidsrechter betwijfelt bovendien of de KNVB tegenwoordig voldoende openstaat voor dergelijke veranderingen. "Het is natuurlijk een heel conservatieve, traditionele, in zichzelf gekeerde organisatie. Ik vraag me weleens af of die echt wel zo zelfkritisch zijn", stelt Van der Ende.
Vooral de positieve geluiden die vanuit de voetbalbond naar buiten komen, wekken zijn verbazing. "Ik hoor bijvoorbeeld regelmatig Raymond van Meenen met hallelujaverhalen dat alles zo goed gaat. Het mag af en toe wel iets beter, maar over het algemeen is het heel positief, zegt hij."
Dat optimisme strookt volgens Van der Ende niet met de aanhoudende discussies over arbitrale beslissingen. "Dit jaar zijn er twee topwedstrijden geweest die natuurlijk enorm veel stof hebben doen opwaaien. We hebben Ajax - PSV gehad met die Bouwman-Van Bommel-situatie. En we hebben natuurlijk vorige week nog FC Twente - Ajax gehad."
Van der Ende vreest dat de KNVB onvoldoende bereid is om de bestaande werkwijze ter discussie te stellen. "Ik vraag me af of zo'n in zichzelf gekeerde organisatie als de KNVB, waar ze echt wel behoefte hebben aan outside-the-boxdenkers, nieuwe mensen die tradities willen breken en gewoon eens een andere kant op willen gaan, die mensen wel accepteert. Ik heb het idee dat dat verandertraject niet bovenaan de KNVB-agenda staat."
Van der Ende wil VAR eindverantwoordelijk maken
Ook de huidige werkwijze van de videoscheidsrechter moet volgens Van der Ende op de schop. Op de vraag of hij zelf als VAR zou willen optreden, reageert de oud-arbiter positief, maar hij verbindt daar een duidelijke voorwaarde aan. "Kijk, nu is de scheidsrechter op het veld nog steeds leidend. Die is nog steeds eindverantwoordelijk. Ik vind gewoon dat je de VAR eindverantwoordelijk moet maken", stelt Van der Ende.
Hij vindt dat de mogelijkheden van de videoscheidsrechter onvoldoende worden benut. "Die VAR heeft nu eenmaal acht, negen invalshoeken. Ik heb altijd gezegd dat je zo snel mogelijk naar een kleine groep echt gespecialiseerde VARs moet, die zowel het spel als de spelregels tot in de finesses beheersen. Dat is nu niet het geval."
Zelf ziet Van der Ende zich overigens niet direct in een trainingspak achter de videoschermen plaatsnemen. Ook plaatst hij vraagtekens bij de fysieke eisen die volgens hem aan videoscheidsrechters worden gesteld. "Ik heb begrepen dat je tegenwoordig de conditietest moet halen om als VAR actief te zijn. Volgens mij moet je alleen maar goede ogen en verstand van voetbal hebben. Dus ik sta er niet onwelwillend tegenover, maar wel onder andere omstandigheden."
Tot slot vermoedt Van der Ende dat de huidige generatie scheidsrechters niet zit te wachten op ervaren oud-arbiters die zich met de VAR gaan bemoeien. "Het is natuurlijk een heel individueel wereldje. Stel je voor dat je daar scheidsrechters als Dick Jol of anderen neer gaat zetten. Dat vinden zij een bedreiging, denk ik."