Meer VAR graag

Het is een trend geworden om tegen de VAR te zijn. Alsof je pas een echte voetballiefhebber bent als je het systeem verfoeit. De onderbrekingen zouden het spel kapotmaken, de millimeterbeslissingen zouden het gevoel doden, de discussie zou groter zijn dan ooit.

Deze week kreeg het VAR-debat een nieuw hoofdstuk. De UEFA zinspeelt op een minder brede toepassing. FC Barcelona diende een officiële klacht in en kwam met voorstellen om de VAR transparanter te maken. Uiteraard nadat een beslissing in het nadeel van de club uitviel. Het zal nooit eens andersom zijn. Die voorstellen ben ik niet op tegen. Wat mij vooral zorgen baart, is dat het tegengeluid verstomt. Terwijl de kernvraag simpel is: maakt de VAR het spel eerlijker? Ja.

De VAR maakt beslissingen vaak beter. Dan worden er weinig artikelen geschreven over hoe goed de ingreep van de VAR was. De analyses gaan er niet dagenlang over. Het wordt ter kennisgeving aangenomen. Fans van de 'bevoordeelde' ploeg plaatsen geen lofzang voor de VAR op sociale media. Spelers en trainers geven geen interviews over hoe goed de VAR was.

Vaak geeft de VAR de scheidsrechter de kans om nog eens te kijken, en dan blijft de scheidsrechter verantwoordelijk voor het besluit. En heel, heel soms wordt een beslissing actief slechter door specifiek de VAR. De nettobalans is bijzonder positief.

De VAR is geen extra scheidsrechter met een eigen agenda. Het is een hulpmiddel dat de arbiter op het veld de mogelijkheid geeft om nog eens te kijken. De eindverantwoordelijkheid blijft daar waar hij hoort: bij de man of vrouw met de fluit.

Subjectiviteit verdwijnt nooit

We moeten ook iets durven accepteren: voetbal is en blijft een sport vol interpretatie. Subjectiviteit hoort erbij. Het is vermoeiend dat bij elk incident onmiddellijk wordt gewezen naar een vergelijkbaar moment: “Daar was het wél een overtreding, waarom hier niet?” Of: “Dit doelpunt telde wel, waarom dat andere niet?” Verscholen daarin zit vaak, zonder dat het wordt uitgesproken: "Ik ben het eens met dit besluit, maar vorige keer werd een verkeerd besluit genomen." Dus? Moet ... Er opnieuw een verkeerd besluit worden genomen? We zijn alsmaar op zoek naar tegenstrijdigheden en vermeende hypocrisie.

Gebeurtenissen worden verschillend beoordeeld door verschillende mensen. Dat is geen systeemfout, dat is menselijk. Er is een reden dat mensen op verschillende politieke partijen stemmen, andere kleding dragen en ander eten lekker vinden. Interpretatieverschillen verdwijnen niet door technologie uit te schakelen.

De VAR verandert daar fundamenteel niets aan. Hij biedt slechts de mogelijkheid om nog een keer te kijken. Dat is waardevol. Niet om subjectiviteit uit te bannen, maar om evidente missers te corrigeren, feitelijke gebeurtenissen scherper vast te stellen en een scheidsrechter de kans te geven zijn besluit opnieuw te beoordelen.

Neem buitenspel. Ja, het oogt soms pietluttig wanneer een teen of schouder op millimeters wordt beoordeeld. Maar dat is de logica van de regel. Zolang minimale voorsprong buitenspel betekent, moet je die grens controleren. Anders kun je de regel net zo goed schrappen.

Sommigen vinden dat de VAR uitsluitend moet ingrijpen bij 'grote fouten'. "De Thierry Henry's", zoals René van der Gijp vaak zegt. Maar ook dat klinkt eenvoudiger dan het is. Wat is een 'grote' fout? Wanneer is iets duidelijk genoeg? Wanneer is een moment belangrijk genoeg? Ook daar kom je nooit volledig uit.

De onderbrekingen. Tja. Dat zijn we in Europa niet gewend. Liefhebbers van Amerikaanse sporten weten niet beter; die liggen om de minuut stil. Dat willen we niet, ik ook niet. Maar dat is bij het voetbal geenszins het geval. Zelden is er meer dan één lange VAR-onderbreking in een wedstrijd. Een mooi moment om even op je telefoon te zitten of wat drinken te halen.

Breid de VAR uit waar dat logisch is

Wat mij betreft mag de VAR verder worden uitgebreid. Ik ben blij dat de FIFA heeft besloten om de VAR te laten ingrijpen bij het toekennen van corners (finale WK 2010, anyone?) en mogelijke tweede gele kaarten.

In een moderne sport waarin miljarden omgaan, waarin competities worden beslist op details en waarin Europese plaatsing enorme economische impact heeft, is technologische controle nodig.

Het echte knelpunt zit bovendien niet in de techniek, maar in de druk op de scheidsrechter. Meerdere arbiters hebben aangegeven dat het moeilijk is om bij je oorspronkelijke beslissing te blijven wanneer je naar het scherm wordt geroepen. Die psychologische druk is reëel. Dáár moeten we iets mee.

Werk bijvoorbeeld met vaste VAR-duo’s. Investeer in communicatie en vertrouwen. Iedere keer dat de KNVB video's op YouTube plaatst waarop de scheidsrechtersbeleving rond een wedstrijd te zien is, inclusief de communicatie met de VAR, zijn de reacties lyrisch. Hopelijk durven ze het een keer te doen als er echt een grote controverse is. Evalueer besluitvorming onder druk. Maar stop met het demoniseren van het instrument zelf.

En laten we niet vergeten: het gemopper op scheidsrechters is van alle tijden. Discussies, verontwaardiging, complottheorieën: ze bestonden lang vóór de VAR en zullen ook mét de VAR blijven bestaan. Soms lijkt het alsof de VAR de oorzaak is van verongelijkte fans. Dat is een misvatting. Onvrede komt doorgaans voort uit emotie en clubbelang, niet uit technologie.

De VAR haalt aantoonbaar meer onrecht uit het spel dan hij toevoegt. Schaf hem morgen af en wacht op de eerste cruciale misser in een titel- of degradatiewedstrijd. De roep om herinvoering zal oorverdovend zijn.