Trump legt scheidsrechter Raphael Claus onder vuur: dit zit erachter

Raphael Claus is in één klap een van de meest besproken scheidsrechters van het WK geworden. Dit alles vanwege de rode kaart die hij uitdeelde aan Folarin Balogun in de achtste finale tegen Bosnië en Herzegovina, maar vooral door de uitlatingen van de Amerikaanse president Donald Trump. Tijdens een persmoment in het Witte Huis suggereerde Trump dat de Braziliaan een dubieus verleden heeft en riep hij journalisten op daar eens goed naar te kijken.

"Die scheidsrechter heeft een verleden waar je best eens naar mag kijken", zei Trump. "Ik wil geen controverse veroorzaken, maar er zijn genoeg redenen om daar kritisch naar te zijn." De uitspraken zorgden direct voor veel speculatie op sociale media, waar oude berichten over Claus opnieuw werden gedeeld. Daarbij werd gesuggereerd dat de Braziliaan betrokken zou zijn geweest bij matchfixing. De werkelijkheid ligt echter een stuk genuanceerder.

Waarom werd Claus onderzocht?

De 46-jarige Braziliaan verscheen in 2024 inderdaad voor een parlementaire onderzoekscommissie in Brazilië. Die commissie onderzocht mogelijke manipulatie van voetbalwedstrijden en illegale gokpraktijken binnen het Braziliaanse voetbal. Claus werd echter niet als verdachte opgeroepen, maar als getuige.

De commissie wilde verschillende vooraanstaande scheidsrechters horen vanwege hun ervaring op het hoogste niveau en omdat er vragen leefden over opvallende gokpatronen rondom gele en rode kaarten in enkele competitiewedstrijden. Vooral vanuit Botafogo werd destijds kritiek geuit op arbitrale beslissingen van Claus.

Geen bewijs van betrokkenheid

Hoewel zijn naam daardoor geregeld opdook in de media, leidde het onderzoek nooit tot een strafzaak. De Braziliaanse voetbalbond zag geen aanleiding om Claus te schorsen of disciplinair aan te pakken. Ook justitie vond geen enkel direct bewijs dat de arbiter betrokken was bij wedstrijdmanipulatie of gokconstructies.

Een deel van de verwarring ontstond bovendien doordat tegelijkertijd een andere Braziliaanse scheidsrechter, Glauber do Amaral Cunha, onderwerp was van een afzonderlijk onderzoek naar vermeende omkoping. Op sociale media werd aanvankelijk gesuggereerd dat Claus degene zou zijn die op uitgelekte geluidsopnamen te horen was, maar die bewering werd later nadrukkelijk ontkracht door Braziliaanse senatoren die betrokken waren bij het onderzoek.

Ook de FIFA zag geen enkele reden om Claus aan de kant te schuiven. De Braziliaan behoorde al tot de internationale elite, floot wedstrijden op het WK van 2022 in Qatar en werd opnieuw geselecteerd voor het wereldkampioenschap van 2026. Dat gebeurt alleen met scheidsrechters die meerdere jaren uitstekend worden beoordeeld door de wereldvoetbalbond.

De 'Balogun-soap'

De rode kaart voor Balogun groeide uit tot een van de grootste relletjes van dit wereldkampioenschap. De Amerikaanse spits leek automatisch geschorst voor de achtste finale tegen België, maar de tuchtcommissie van de FIFA besloot die straf verrassend om te zetten in een voorwaardelijke schorsing. Vervolgens bevestigde Donald Trump dat hij FIFA-voorzitter Gianni Infantino persoonlijk had gebeld met het verzoek de zaak opnieuw te bekijken. De Belgische voetbalbond reageerde furieus, stelde de speelgerechtigdheid van Balogun formeel ter discussie en beklaagde zich over het gebrek aan transparantie vanuit de FIFA. Ook de UEFA sprak zich kritisch uit en waarschuwde voor de gevolgen als politieke invloed een rol zou spelen bij disciplinaire besluiten.

Infantino ontkende vervolgens met klem dat er sprake was van politieke inmenging. Volgens de FIFA-voorzitter opereert de tuchtcommissie volledig onafhankelijk en worden beslissingen uitsluitend genomen op basis van de reglementen. Tegelijkertijd benadrukte hij dat hij inderdaad regelmatig wordt gebeld door staatshoofden en regeringsleiders, waaronder Trump, maar dat zulke gesprekken geen invloed hebben op lopende procedures.