Hoe wereldmacht Italië veranderde in een figurant

Voor de derde keer op rij zal de voetbalwereld zich opmaken voor een wereldkampioenschap zonder Italië. Wat ooit een ondenkbaar scenario was voor de viervoudig wereldkampioen, is na de dramatische uitschakeling in de play-offs tegen Bosnië-Herzegovina de pijnlijke realiteit geworden.

De wedstrijd tegen Bosnië-Herzegovina voelde als een herhaling van een nationale nachtmerrie die maar niet wil eindigen. Na de eerdere trauma’s tegen Zweden in 2018 en Noord-Macedonië in 2022 is dit de derde keer dat de Azzurri het WK missen. Het is nog nooit voorgekomen dat een topland drie keer achter elkaar het WK mist. Het is dan ook duidelijk dat de Europese titel van 2021 een prachtige uitschieter was.

Het plan van De Laurentiis

Terwijl het land in rouw is, wijst Napoli-president Aurelio De Laurentiis direct naar de organisatie van de competitie als hoofdschuldige. In gesprek met Radio CRC droeg hij een oplossing aan die de hele Serie A op zijn kop zou zetten. Volgens de preses moet de competitie zo snel mogelijk inkrimpen van twintig naar zestien teams om de spelers te sparen en de nationale ploeg meer ademruimte te geven.

"Mijn gevoelens zijn al tien jaar duidelijk. Ik heb altijd gezegd dat we te veel wedstrijden spelen en dat dit onze spelers kapotmaakt. Vandaag de dag willen we nog steeds twintig teams hebben, maar als we terug zouden gaan naar zestien teams en dingen als de Super Cup in Saoedi-Arabië zouden afschaffen, zouden we onze spelers sparen en zouden we meer tijd hebben voor het nationale team", aldus de voorzitter.

Wat gaat er tactisch mis?

Wanneer we de tactiek van Gennaro Gattuso onder de loep nemen, zie je meteen waar het fout gaat. De conclusie is simpel: Gattuso verlangt naar iets wat zijn spelers niet kunnen. De Azzurri hebben voortdurend twee gedachten in het hoofd, waardoor ze uiteindelijk in geen van beide uitblinken.

Het falen van de jacht

Het grote plan van Gattuso was om met het hele team druk te zetten op de helft van de tegenstander. Het idee was tactisch logisch: Bosnië-Herzegovina al bij de opbouw volledig vastzetten en de bal zo hoog mogelijk op het veld veroveren. In de praktijk werkte dit echter niet. Dat had te maken met het feit dat de verdedigers de aanvallers niet ondersteunden.

Terwijl de aanvallers en middenvelders naar voren stormden, bleven de verdedigers uit angst achterin hangen. De huidige Italiaanse achterhoede is kwalitatief simpelweg niet goed genoeg om in een hoge lijn te spelen. Ze missen de pure snelheid om met veel ruimte in hun rug te spelen. Dat maakte Italië kwetsbaar tegen Bosnië-Herzegovina, het land dat beschikt over snelle en beweeglijke aanvallers die kunnen profiteren van zulke ruimtes. Het resultaat was een gapend gat op het middenveld. Omdat de verdediging niet aansloot bij de voorhoede, was het voor de Bosniërs een koud kunstje om met één simpele pass het hele middenveld over te slaan. Hierdoor kwamen hun rappe spitsen vaak oog in oog te staan met de kwetsbare Italiaanse achterhoede.

Afwachtend

Als dat jagen niet lukte, zakte Italië terug in een laag blok voor het eigen doel. Vroeger was dit de grote kracht van de Italianen met verdedigers als Paolo Maldini en Fabio Cannavaro. Hoewel de spelers dicht op elkaar stonden, waren ze veel te afwachtend. Er werd alleen maar naar de bal gekeken in plaats van naar de man, waardoor de tegenstander alle tijd kreeg om de zwakke plekken te vinden. Bovendien ontbreekt het dit Italië aan de snelheid voorin om vanuit zo’n verdedigende positie gevaarlijk te worden.

Het grootste probleem ligt op het veld. Waar Roberto Mancini nog succes oogstte met aanvallend voetbal, is de aanpak van Gattuso een stuk minder succesvol. En dat heeft ook te maken met kwaliteit. Voor zijn reactieve voetbal heb je topspitsen nodig van het kaliber Totti of Del Piero, maar die zijn er simpelweg niet meer. De Italiaanse opleidingen produceren te weinig talent van wereldklasse, waardoor spelers als Mateo Retegui nu het gewicht van een hele natie op hun schouders moeten dragen. Het is een pijnlijke conclusie dat de vijver waarin de bondscoach vist steeds minder diep wordt.

De roep om Conte of Allegri

Nu de positie van Gennaro Gattuso onhoudbaar is na het mislopen van het WK 2026, vallen in Rome direct twee namen: Antonio Conte en Massimiliano Allegri. Twee compleet verschillende coaches met andere denkwijzen, waar Italië nu een keuze uit moet maken.