De bescheidenheid van een Heel Beroemde Voetballer

Het is 1994, ik ben 7 en mijn beste vriendje gaat op voetbal. Is dat ook niet wat voor mij? Na één proeftraining ben ik om en word ook ik ingeschreven als lid.

De drijvende kracht achter de F'jes, die om een of andere reden door iedereen Papa Kees wordt genoemd, overhandigt mij in de kleedkamer een stoffen clublogo. Ik zal zelf een tenue (blauw shirt, zwarte broek, blauwe kousen) moeten aanschaffen, waarna mijn moeder het logo op de borst van het shirt dient te naaien. En dus tuigen we naar de sportwinkel in de Oudestraat, waar ik niet alleen mijn kleding, maar ook scheenbeschermers én mijn eerste voetbalschoenen mag gaan uitzoeken.

De eigenaar van de winkel draagt geduldig verschillende paren aan, die ik één voor één pas. De keuze valt uiteindelijk op zwarte Lotto's, met het geblokte logo in het blauw. Daar schuin boven is met witte inkt een handtekening op de schoenen gedrukt. "Weet je wel van wie die is?", vraagt de eigenaar aan mij. Ik moet hem het antwoord schuldig blijven. "Die is van Ruud Gullit, een Heel Beroemde Voetballer", vertelt hij.

Ik heb op dat moment nog geen flauw benul wie Ruud Gullit is, maar daar komt vrij snel verandering in. Hoewel ik in mijn eerste seizoen als speler van de F2 álle wedstrijden met grote cijfers verlies (vooral de 16-1 tegen VKW, onder toeziend oog van mijn opa, vergeet ik nooit meer), raak ik compleet verslingerd aan het spelletje. Ben ik niet op de club of ergens op een veldje of pleintje aan het voetballen, dan zit ik wel te lezen in de tientallen voetbalboeken die mijn vader door de jaren heen heeft verzameld. Zo kom ik erachter dat die vriendelijke verkoper in de sportwinkel zelf óók een Heel Beroemde Voetballer is, die nota bene talloze duels met Gullit heeft uitgevochten. Dát had hij er in alle bescheidenheid niet bij gezegd toen ik mijn schoenen kwam uitzoeken.

We hebben het hier over niemand minder dan Mister FC Groningen Jan van Dijk. Tussen 1975 en 1992 speelde hij niet minder dan 537 wedstrijden voor de FC, waaronder de legendarische UEFA Cup-duels met Atlético Madrid en Internazionale. Na het beëindigen van zijn carrière heeft hij, zoals zoveel voetballers dat in die jaren deden, een sportwinkel geopend. Daarnaast werkt hij als assistent-trainer onder Hans Westerhof en later Wim Rijsbergen bij FC Groningen.

In 1998 wordt Van Dijk zélf hoofdtrainer van De Trots van het Noorden, waar zijn eigen zoons Dominique en Gregoor inmiddels in het eerste spelen. Zijn sportwinkel doet hij op dat moment van de hand. Na drie seizoenen - waarin hij FC Groningen heeft teruggebracht naar de Eredivisie - gaat hij zijn geluk 350 kilometer zuidelijker beproeven, maar bij Roda JC volgt al na drie maanden ontslag. Van Dijk werkt later onder meer nog bij Helmond Sport, RBC Roosendaal, FC Emmen en VVV-Venlo. In 2016 eindigt zijn tweede periode in Helmond, waarmee zijn trainersloopbaan in het betaald voetbal erop zit. Van Dijk (inmiddels 69 jaar oud) blijft hangen in het Zuiden en is tegenwoordig al jaren hoofdtrainer van Eersteklasser BSV Limburgia.

De sportzaak in de Oudestraat blijft bestaan en wordt later jarenlang bestierd door Harold van Leeuwen. Hij is de zoon van een ander icoon van het Groningse voetbal: Tonny van Leeuwen. Als keeper van GVAV, de voorloper van de huidige FC, haalt hij in de jaren 60 het Nederlands elftal. In het seizoen 1970/71 krijgt Van Leeuwen in de Eerste Divisie het onwaarschijnlijk lage aantal van zeven tegendoelpunten. Daarvoor mag hij op 14 juni 1971 in Rotterdam de trofee voor minst gepasseerde keeper in het betaald voetbal in ontvangst nemen. Op de terugweg naar het Hoge Noorden, in de vroege uren van 15 juni, gaat op de rijksweg bij Meppel helemaal mis. Van Leeuwen botst frontaal op een vrachtwagen en overlijdt ter plaatse, slechts 28 jaar oud.

FC Groningen eert Tonny van Leeuwen door zowel in het oude Stadion Oosterpark als in de Euroborg een tribune naar hem te vernoemen. Daarnaast staat sinds 2014 een standbeeld van de oud-keeper buiten het huidige onderkomen, dat werd onthuld door zijn oud-ploeggenoot Piet Fransen - die nog geen jaar later zelf zou komen te overlijden. In 2021 wordt ook Martin Koeman in brons vereeuwigd bij de Euroborg, zijn zoons Ronald en Erwin mogen het beeld van hun vader komen onthullen. Op initiatief van de in heel Groningen wereldberoemde journalist Piet van Dijken komt er in december 2025 een derde standbeeld bij, voor Fransen zélf.

Als het aan Van Dijken ligt staan er in de toekomst geen drie, maar vier standbeelden buiten de Euroborg, zo vertelt hij bij de onthulling van het beeld van Fransen aan RTV Noord. "Eigenlijk moet ik dat niet zeggen, maar ja: dan hoort Jan van Dijk daar natuurlijk ook nog bij. Jan leeft gelukkig nog, dus dat zal hoe dan ook nog even duren. Jan heeft 537 officiële wedstrijden gespeeld voor de FC. Piet Fransen is, net als Van Leeuwen en Koeman, veel meer een GVAV'er", aldus Van Dijken.

Jan van Dijk heeft echter al lang laten weten dat zijn standbeeld er wat hem betreft nooit zal komen, zo lees ik op een supportersforum. "Dat hij het zelf niet wil pleit voor hem. Nuchterheid zoals nuchterheid bedoeld is", schrijft iemand goedkeurend. Waar en wanneer Van Dijk dat dan gezegd heeft vind ik nergens terug, maar dát hij het gezegd heeft geloof ik meteen.