Ronald Koeman en conservatisme: het is een sterke combinatie. Maar het kan Oranje ook gaan opbreken op het komende WK.
Koeman lijkt vaak wat laat te reageren op trends. Wanneer een speler zijn kwaliteiten in het buitenland enorm etaleert, kan het soms wel een à twee interlandperiodes duren voordat hij ook wordt opgeroepen voor het Nederlands elftal. Waar de achttien miljoen bondscoaches schreeuwen om de inclusie van een speler, wordt deze alsnog over het hoofd gezien. Tuurlijk zal niet iedereen in Nederland dezelfde selectie in zijn hoofd hebben, maar Koeman verandert het liefst zo min mogelijk. Dat omschrijft hij zelf als 'loyaliteit'.
Je kunt echter ook loyaal zijn aan de verkeerde principes. Zo kunnen er veel lessen worden getrokken uit het verleden, maar moet er ook voldoende aandacht zijn voor het hier en nu. In Engeland wordt er regelmatig steen en been geklaagd over de staat van het voetbal. Er zou te veel worden tijdgerekt, standaardsituaties zijn volgens analisten crucialer en doeltreffender dan ooit en attractiviteit zou in de kiem worden gesmoord.
Deels zit daar wel een kern van waarheid in. Arsenal bijvoorbeeld, voetbalt vooral vanuit de controle, vanuit defensieve zekerheid en heeft standaardsituaties tot kunst verheven. Maar liefst negentien corners, vrije trappen en inworpen belandden uiteindelijk in het vijandelijke doel. Nummer twee op die lijst is Newcastle, met veertien.
Veranderingen in de voetbalwereld vragen om aanpassingen. Dat weet Pep Guardiola als geen ander. Indien de Spaanse meestercoach zelf geen nieuwe uitvinding toepast, doet hij dit wel reactief. Zo speelde hij zondag tegen Arsenal met een soort 4-2-4-formatie met hoge druk, om The Gunners de opbouw van achteruit te beletten. De ploeg van Mikel Arteta wist er geen raad mee en kwam amper in de buurt van doelman James Trafford.
Die ingenieuze oplossingen of dat aanpassingsvermogen aan nieuwigheden mis ik een beetje bij Ronald Koeman. Zijn selecties zijn vooral gebaseerd op Oranje-uitverkiezingen uit het verleden, de juiste karakters en aanpassingen zijn uit den boze. Dat geldt ook voor tactische zaken. Dit seizoen (én daarvoor al) had het Nederlands elftal kunnen kijken naar een specialist standaardsituaties, maar het lijkt erop alsof er nu pas contact is opgenomen. Patrick Lodewijks, de keeperstrainer, ontfermt zich momenteel over de standaardsituaties. Dat is amper een specialist te noemen. "Aanvallend moeten we ons daarin vooral verbeteren", stelde Koeman op de persconferentie van maandag. "Hoe we dat gaan doen, houden we voor ons." Het lijkt er dan ook op dat er pas in de volgende interlandperiode (in mei/juni) een specialist zou kunnen worden toegevoegd aan de staf, mits die ook daadwerkelijk wordt aangesteld. Koeman is helaas weer eens te laat en dat kan Oranje gaan opbreken op het WK.