Ophef rond WK-scheidsrechter: FIFA onderzoekt 'White Power-gebaar' tijdens Duitsland - Curaçao

Een VAR-official is in opspraak geraakt nadat hij tijdens de uitzending van Duitsland - Curaçao een handgebaar maakte dat wordt aan extreemrechtse groeperingen. FIFA heeft bevestigd op de hoogte te zijn van het incident, maar geeft vooralsnog geen verdere toelichting.

De ophef ontstond tijdens de met 7-1 gewonnen wedstrijd van Duitsland tegen Curaçao. Op een moment dat de regie overschakelde naar de VAR-ruimte, was de Australische scheidsrechter Shaun Evans in beeld. Daarbij leek hij een handgebaar te maken waarbij duim en wijsvinger een cirkel vormen, terwijl de overige vingers gestrekt blijven.

Dat teken staat traditioneel bekend als een gebaar voor 'oké', maar wordt de laatste jaren ook gezien als het zogeheten 'White Power'-symbool. Daarbij zouden de drie gestrekte vingers samen de letter W vormen, terwijl met duim en wijsvinger een P kan worden geïnterpreteerd.

FIFA op de hoogte van incident

De beelden verspreidden zich snel via sociale media, waarna vragen werden gesteld aan FIFA. Een woordvoerder van de wereldvoetbalbond bevestigt aan The Athletic dat de organisatie kennis heeft genomen van het voorval, maar wilde inhoudelijk niet reageren. Ook Evans krijgt via FIFA de gelegenheid om op de beschuldigingen te reageren, al is dat nog niet gebeurd.

Het antidiscriminatienetwerk Fare Network liet zondagavond weten dat het gebaar volgens zijn experts sterk overeenkomt met een symbool dat binnen internationale extreemrechtse kringen wordt gebruikt.

"In de ogen van onze experts lijkt het gebruikte gebaar duidelijk op het omgekeerde 'oké'-teken dat binnen extreemrechtse bewegingen wereldwijd wordt gebruikt als 'White Power'-symbool", aldus de organisatie.

Fare Network zet bovendien vraagtekens bij de timing van het gebaar. "Waarom gebruikt een VAR-supervisor dit symbool tijdens een mondiaal voetbalevenement op een moment dat hij weet dat de camera op hem gericht staat? Het kan alleen betekenen dat hij bewust een extreemrechts neonazistisch symbool uitzendt."

De organisatie vindt dat Evans geen verdere rol meer zou mogen spelen tijdens het toernooi.

Waarschuwing voor snelle conclusies

Tegelijkertijd wijzen verschillende organisaties erop dat voorzichtigheid geboden is bij het interpreteren van het gebaar. De Anti-Defamation League (ADL) classificeert het teken weliswaar als mogelijk haatsymbool, maar benadrukt dat de context cruciaal is.

Volgens de ADL heeft het gebaar nog altijd veel andere betekenissen en moet niet automatisch worden aangenomen dat iemand daarmee een extremistische boodschap wil uitdragen.

Het teken wordt bijvoorbeeld ook gebruikt als traditioneel 'oké'-gebaar. Daarnaast is het in sommige landen onderdeel van een spel waarbij iemand het symbool maakt en een ander wordt uitgedaagd ernaar te kijken.

Toch heeft het symbool de afgelopen jaren vaker voor controverse gezorgd. Zo werd een medewerker van de Amerikaanse kustwacht in 2018 uit een publieke rol gehaald na soortgelijke beschuldigingen. Een jaar later kreeg een supporter van honkbalclub Chicago Cubs een stadionverbod nadat hij het gebaar tijdens een televisie-uitzending had gemaakt. In 2023 beëindigde MLS-club D.C. United het dienstverband van een medewerker nadat die hetzelfde symbool had gebruikt op sociale media.