Orgaan trekt aan de bel: verdachte gokpatronen op WK 2026

Wereldvoetbalbond FIFA is lijnrecht tegenover een internationaal integriteitsorgaan komen te staan na onderzoek naar opvallende gokpatronen tijdens het WK. Terwijl de wereldvoetbalbond meldde dat bij geen enkele wedstrijd aanwijzingen voor manipulatie waren gevonden, registreerde de Group of Copenhagen zeven verdachte gebeurtenissen. Vooral een gokmarkt rond de schorsing van Folarin Balogun leidt tot vragen.

De Group of Copenhagen is een onafhankelijk internationaal netwerk dat zich bezighoudt met het opsporen, bestraffen en voorkomen van manipulatie binnen sportcompetities. Tijdens het WK hield de organisatie toezicht op alle 104 wedstrijden. Het volledige onderzoeksrapport is nog niet openbaar gemaakt, maar de Raad van Europa heeft inmiddels een samenvatting van de belangrijkste conclusies gepubliceerd.

Volgens bronnen die over het rapport zijn geïnformeerd, werden gedurende het toernooi meerdere gebeurtenissen aangemerkt als mogelijk onregelmatig. Het gaat daarbij nadrukkelijk om signalen die verder onderzocht moeten worden en niet om vastgesteld bewijs van wedstrijdmanipulatie.

Rode kaart, miljoeneninzet en lange VAR-controle

Een van de opvallende momenten was de rode kaart voor Themba Zwane. De Zuid-Afrikaanse middenvelder werd in de 84ste minuut van de openingswedstrijd tegen Mexico van het veld gestuurd.

Ook de groepswedstrijd tussen Spanje en Kaapverdië trok de aandacht. Op het Amerikaanse cryptoplatform Polymarket werd 4,8 miljoen dollar ingezet op het scenario dat Spanje de wedstrijd niet zou winnen. Het duel eindigde uiteindelijk zonder doelpunten.

Daarnaast werd gekeken naar de drieënhalve minuut die de videoscheidsrechter nodig had om een doelpunt van Ferran Torres af te keuren tijdens de Spaanse 4-0 zege op Saoedi-Arabië.

De meest prangende vragen hebben echter betrekking op Balogun. Polymarket opende op 2 juli een gokmarkt met de vraag of de Amerikaanse spits tegen België in actie zou komen. Die markt verscheen op dezelfde dag dat Balogun in de zestiende finale tegen Bosnië-Herzegovina een rode kaart kreeg.

Pas drie dagen later maakte de tuchtcommissie van FIFA bekend dat de schorsing van Balogun werd opgeschort en dat hij daardoor tegen België mocht spelen. Volgens het rapport werd voor geen van de veertien andere spelers die tijdens het WK rood kregen een vergelijkbare gokmarkt geopend. Geen van die spelers zag zijn schorsing vervolgens worden opgeschort.

De Group of Copenhagen heeft FIFA daarom officieel om een schriftelijke verklaring gevraagd over de gang van zaken rond Balogun. FIFA en Polymarket zijn benaderd om op de bevindingen te reageren.

FIFA meldt geen verdachte activiteiten

De waarschuwingen zijn opvallend omdat de Group of Copenhagen tijdens het toernooi samenwerkte met de Integrity Task Force van FIFA. Ook de Raad van Europa maakt als onafhankelijke partij deel uit van die werkgroep.

De Integrity Task Force meldde dinsdag dat tijdens het volledige WK 'geen verdachte gokactiviteiten of aanwijzingen voor wedstrijdmanipulatie rond welke wedstrijd dan ook' waren aangetroffen. Een dag later maakte de Group of Copenhagen echter bekend dat het zelf zeven zogenoemde gele waarschuwingen had geregistreerd.

Binnen het waarschuwingssysteem staat groen voor een normale situatie, geel voor licht verhoogde waakzaamheid, oranje voor een verhoogd risico en rood voor het hoogste alarmniveau. Een gele melding wordt afgegeven wanneer sprake is van 'verschillende aanwijzingen voor onregelmatigheden', zoals onverklaarbare verschuivingen in de quoteringen, geruchten op sociale media of informatie uit bronnen.

Gokindustrie-expert Christian Kalb benadrukt dat zulke signalen niet automatisch betekenen dat een wedstrijd is gemanipuleerd. Hij werkte eerder met de Group of Copenhagen, maar was niet betrokken bij dit specifieke onderzoek.

“De waarschuwingen van de Group of Copenhagen kunnen worden verklaard door afwijkend gedrag, zoals veranderingen in de quoteringen of het afdekken van financiële risico’s. Daar zijn veel mogelijke verklaringen voor die niets met manipulatie te maken hebben”, aldus Kalb.

Volgens hem ontstaat het grootste gevaar wanneer belangenverstrengeling of voorkennis een rol zou kunnen spelen. “Bij voorspellingsmarkten kunnen we ongebruikelijk gedrag signaleren, maar we moeten daar heel voorzichtig mee omgaan. Zulke platforms kunnen namelijk ook worden gebruikt om risico’s op andere gokmarkten af te dekken”, legt hij uit.

Kalb schetst daarbij een scenario waarin een kleinere bookmaker veel inzetten ontvangt op de overwinning van een uitgesproken favoriet. Om een mogelijk groot verlies te beperken, kan die bookmaker op een prediction market geld inzetten op het tegenovergestelde resultaat.

“Op die manier kan het scenario waarin de sterke favoriet niet wint als een soort verzekering worden gebruikt. Door dat resultaat te verkopen tegenover de mogelijkheid dat de favoriet wel wint, kunnen mogelijk grote verliezen worden beperkt”, zegt Kalb.

Volgens de Group of Copenhagen werd tijdens het WK naar schatting 240 miljard dollar ingezet. Dat zou ongeveer twee keer zoveel zijn als tijdens het WK van 2022 in Qatar. In totaal werden vijftien wedstrijden onder verscherpt toezicht geplaatst, met extra aandacht voor de laatste speelronde van de groepsfase. Daarnaast onderzocht de organisatie twaalf grote controverses vanuit het perspectief van integriteitsrisico’s.

“De hoeveelheid geld die tijdens een WK wordt ingezet, is zo enorm dat het bijzonder moeilijk is om daar harde conclusies uit te trekken. Iedere wedstrijd vertegenwoordigt miljarden aan inzetten”, waarschuwt Kalb.