Nederland ontvangt prijs van FIFA na WK-finale: unicum in de geschiedenis van Oranje

Nederland heeft toch nog een prijs gewonnen op het WK. Oranje mag zich de winnaar noemen van de FIFA Fair Play Award, zo maakt de FIFA bekend na de finale tussen Spanje en Argentinië.

De FIFA Fair Play Trophy wordt sinds het WK van 1970 uitgereikt aan het land dat tijdens het eindtoernooi het sportiefst voor de dag is gekomen. Alleen landen die de knock-outfase bereiken, komen voor de prijs in aanmerking. De winnaar ontvangt naast de Fair Play Trophy ook een diploma, een fairplaymedaille voor iedere speler en staflid én voetbalmateriaal ter waarde van 50.000 dollar, bedoeld voor de ontwikkeling van het jeugdvoetbal.

De onderscheiding zag er in de beginjaren anders uit. Aanvankelijk kregen de winnaars alleen een certificaat. Tussen 1982 en 1990 werd een gouden trofee uitgereikt die was gebaseerd op Sport Billy, een tekenfilmfiguur die destijds het gezicht van de FIFA Fair Play-campagne was. Sinds het WK van 1994 bestaat de prijs uit de huidige trofee met een gestileerde voetballer.

Peru schreef geschiedenis als eerste winnaar van de Fair Play Trophy. Tijdens het WK van 1970 in Mexico incasseerden de Zuid-Amerikanen geen enkele gele of rode kaart.

Waarom wint Nederland de Fair Play Award?

Nederland pakte in de eerste WK-wedstrijd tegen Japan drie gele kaarten, maar incasseerde in de daaropvolgende drie duels geen enkele kaart. Van de ploegen die de knock-outfase bereikten, werd geen enkele ploeg minder vaak op de bon geslingerd. Algerije, Duitsland, Noorwegen en Senegal hadden ook drie gele kaarten.

Opvallend is dat Senegal met 36 overtredingen en Algerije met 29 overtredingen minder vaak een spelregel overtrad dan Nederland, dat tot 44 overtredingen kwam. Alle drie de landen speelden vier wedstrijden en kregen drie gele kaarten. Toch zegt het aantal overtredingen niet alles over de toekenning van de prijs.

De FIFA Fair Play Trophy wordt namelijk niet uitsluitend op basis van kale wedstrijdstatistieken uitgereikt. De Technical Study Group van de FIFA beoordeelt ook het algemene gedrag van spelers en stafleden, zowel op als buiten het veld. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de omgang met tegenstanders en arbitrage. Overtredingen die niet met een kaart worden bestraft, wegen daardoor niet automatisch even zwaar mee.

Een uitgebreide puntentelling of officiële toelichting op de keuze voor Nederland heeft de FIFA niet openbaar gemaakt. Vermoedelijk heeft Oranje bij de bredere beoordeling van het sportieve gedrag beter gescoord dan de andere landen met drie gele kaarten. Op basis van alleen het aantal kaarten en overtredingen is de Nederlandse overwinning in ieder geval niet volledig te verklaren.

Nederland voegde zich op het WK van 2026 bij het rijtje winnaars. Het was de eerste keer dat Oranje de prijs wint.

Winnaars FIFA Fair Play Trophy

• 1970: Peru
• 1974: West-Duitsland
• 1978: Argentinië
• 1982: Brazilië
• 1986: Brazilië
• 1990: Engeland
• 1994: Brazilië
• 1998: Engeland en Frankrijk
• 2002: België
• 2006: Brazilië en Spanje
• 2010: Spanje
• 2014: Colombia
• 2018: Spanje
• 2022: Engeland
• 2026: Nederland