Waren er maar meer scheidsrechters als Alex Bos

Hautain, arrogant, pedant. Het zijn zomaar wat stempels die gemakkelijk op scheidsrechters worden geplakt. Dat beeld kan veranderen als de Nederlandse arbitrage de omgang met spelers verbetert. Alex Bos geeft in de Eredivisie alvast het goede voorbeeld.

Er zijn weinig Nederlandse arbiters die regelmatig in de media opduiken. Op Bas Nijhuis na, die misschien zelfs te veel met zijn hoofd in beeld is, zoeken weinig scheidsrechters de media op. Ook na wedstrijden in het Nederlandse betaald voetbal komt het tegenwoordig nog maar zelden voor dat een scheidsrechter tekst en uitleg geeft aan de media.

Dinsdagavond werd ik verrast door een interview van Alex Bos in een podcast van FC Afkicken. De arbiter sprak daar openhartig over het vak, moeilijke momenten, kritiek en zijn ambities. Wat ook ter sprake kwam, was de manier waarop scheidsrechters communiceren. En daarmee raakte Bos wat mij betreft de juiste snaar.

Zonder zijn directe collega's af te vallen, maakte de scheidsrechter duidelijk dat het communicatief beter kan in Nederland. Daarmee doelde hij op de communicatie van scheidsrechters met de spelers op het veld. Dat klinkt misschien als een detail, maar het is een ontzettend belangrijk onderdeel van het vak. Daarbij moet ook gezegd worden dat het gedrag van spelers lang niet altijd helpt. Het protesteren na een beslissing, het maken van wegwerpgebaren en het opzoeken van de confrontatie met een scheidsrechter zijn soms minstens zo storend. Ook van spelers mag worden verwacht dat zij de arbitrage met respect behandelen.

Toch hebben scheidsrechters daarin ook een belangrijke rol. Zij hebben er, uitzonderingen daargelaten, nogal eens een handje van om autoritair en met een hautaine houding over het veld te lopen. De beslissing staat vast en daar valt niet over te praten. Doe je dat wel, krijg je geel. Het gevolg is dat spelers zich tegen de leidsman keren, het publiek hem steeds meer als tegenstander gaat zien en de onderlinge verstandhouding op het veld verslechtert.

Bos vindt dat er binnen de Nederlandse arbitrage nog stappen te zetten zijn op dit vlak: "Ik vind de communicatie met de spelers ook wel heel belangrijk. Je verliest ze gewoon als je er als een dictator boven gaat staan. Tuurlijk moet ik een beslissing nemen, maar daar tussenin valt zoveel te winnen door gewoon een gesprek aan te gaan met een speler en te zeggen: misschien heb je wel gelijk, ik zit ernaast", zei Bos dinsdag in de podcast FC Afkicken Daily.

Verademing

Een verademing. En het heeft effect! Spelers als Ralf Seuntjens hebben zich in de afgelopen jaren meermaals positief uitgelaten over scheidsrechter Bos. Waarom? Omdat er met hem te praten valt.

Dat betekent overigens niet dat een scheidsrechter zich over alles heen moet laten lopen. Integendeel. Het is hartstikke normaal en ook goed als een arbiter een voetballer stevig op zijn plek zet. Een speler die om de haverklap wegwerpgebaren maakt en blijft zeuren over beslissingen van de arbitrage, mag daarvoor heus een bestraft en toegesproken worden.

Maar gezag hoeft niet gepaard te gaan met een arrogante, hautaine of pedante houding. Een scheidsrechter hoeft niet minder duidelijk te zijn om wel menselijk te communiceren. Juist daarin lijkt Bos een goed voorbeeld te geven.

Het zou voor het Nederlandse arbitragevak dan ook goed zijn als zijn woorden ter harte worden genomen. Het komt de verstandhouding tussen de arbitrage en de spelers ten goede, maar ook de beeldvorming die er is rond scheidsrechters.

'Zo praat ik niet tegen mijn hond!'

Want arbiters worden al snel neergezet als arrogante figuren die geen enkele tegenspraak dulden. Soms is daar ook gewoon aanleiding toe. Toparbiter Serdar Gözübüyük ging onlangs bijvoorbeeld behoorlijk denigrerend tekeer tegen Wout Weghorst. "Zo praat ik nog niet eens tegen mijn eigen hond. Dat zei ik tegen hem, daarom gaf hij me geel", vertelde FC Twente-spits Weghorst na afloop.

Misschien begint goede arbitrage uiteindelijk niet bij nóg harder optreden, maar bij een betere dialoog met de 22 hoofdrolspelers op het veld. Ga zo door, Bos!