Aanval op Iran kan verregaande gevolgen hebben voor WK 2026

De oplopende militaire spanningen tussen Iran, de Verenigde Staten en Israël werpen ook een schaduw over het WK 2026. Het is moeilijk voorstelbaar dat de geopolitieke escalatie geen impact krijgt op het mondiale voetbaltoernooi dat komende zomer grotendeels in de Verenigde Staten wordt afgewerkt.

Iran heeft zich geplaatst voor het wereldkampioenschap en is ingedeeld in Groep G met België, Egypte en Nieuw-Zeeland. Maar vier maanden voor de aftrap wordt de vraag steeds luider: reizen De Perzische Leeuwen daadwerkelijk af naar een land dat op dit moment aanvallen uitvoert op Iraans grondgebied?

Iran plant basecamp in Tucson

De Iraanse voetbalbond koos deze week voor Tucson, Arizona, als officieel basecamp tijdens het WK. Daarmee onderstreepte Iran vooralsnog de intentie om ‘gewoon’ deel te nemen aan het toernooi.

Ondertussen zijn de Verenigde Staten – samen met Canada en Mexico gastheer van het WK 2026 – opnieuw militair actief in de regio. Het is niet de eerste keer dat Washington zich offensief opstelt richting Teheran. Trump zegt te willen voorkomen dat Iran kernwapens ontwikkelt, maar was in 2018 zelf degene die het nucleaire akkoord met Iran opblies, ondanks internationale toezeggingen dat Iran zich aan de afspraken hield om geen kernwapens te ontwikkelen.

De spanningen rond Iran en de Verenigde Staten hadden eerder al impact op het voetbal. Rond de loting voor het eindtoernooi hing er al onzekerheid over de aanwezigheid van de Iraanse delegatie. Uiteindelijk werd de delegatie van Iran toch welkom geheten, nadat bondscoach Amir Ghalenoei, bondsvoorzitter Mehdi Taj en zeven andere medewerkers eerder nog te horen kregen dat ze geen visum zouden ontvangen.

FIFA in een lastig parket

Mocht Iran besluiten zich terug te trekken – of mocht deelname politiek onmogelijk worden – dan komt de FIFA in een uiterst complex scenario terecht. Het WK 2026 wordt voor het eerst afgewerkt met 48 landen. De poule-indeling is vastgesteld, het speelschema ligt vast, de logistieke planning is tot op detailniveau uitgewerkt.

Een weggevallen deelnemer zou een kettingreactie veroorzaken. Wie neemt de plek over? Een hoogst gerangschikt land dat zich nét niet kwalificeerde? Een verliezer uit de play-offs? Welke keuze ook wordt gemaakt, ze zal onvermijdelijk tot discussie en mogelijk juridische procedures leiden.

Daarnaast heeft Iran een vaste plaats in een specifieke groep. Een last-minute wijziging raakt niet alleen sportieve verhoudingen, maar ook ticketing, reisbewegingen, trainingsfaciliteiten en commerciële afspraken. In een toernooi van deze omvang is elke wijziging een logistieke nachtmerrie.

Ook FIFA-voorzitter Gianni Infantino ligt onder een vergrootglas. Hij probeerde Trump in december nog te paaien met de zelfbedachte FIFA Peace Prize, maar ziet drie maanden later dat de Amerikaanse regering een andere WK-deelnemer aanvalt. De wereldvoetbalbond predikt neutraliteit, maar kan zich moeilijk onttrekken aan de geopolitieke realiteit wanneer een gekwalificeerd land mogelijk niet veilig of bereid is om naar het gastland af te reizen.