Míchel Sánchez wil vanaf zijn eerste officiële wedstrijd een herkenbaar Ajax zien. De nieuwe trainer verlangt een elftal dat vooruitdenkt, met én zonder bal het initiatief neemt en na balverlies onmiddellijk in de tegenaanval gaat. In een uitgebreid interview met Ajax TV licht hij zijn voetbalfilosofie toe, bespreekt hij de ontwikkeling van verschillende talenten en spreekt hij hoge verwachtingen uit van Mika Godts, Marcos Leonardo en Daley Blind.
Na vier oefenwedstrijden begint donderdag het echte werk voor Ajax. De Amsterdammers openen het seizoen met een uitwedstrijd tegen FK Vojvodina in de tweede voorronde van de Conference League. Hoewel Míchel benadrukt dat zijn ploeg nog lang niet is waar zij moet zijn, wil hij zich niet verschuilen achter het vroege moment in de voorbereiding.
Artikel gaat verder onder video
“Het klopt dat we ons in een fase van het seizoen bevinden waarin nog heel veel ruimte voor verbetering is. Maar de officiële wedstrijden staan nu voor de deur en daarom moeten we ons volledig richten op winnen”, zegt de trainer. “Ajax is altijd een winnende club geweest. Het doel is om de wedstrijd te winnen en door te gaan naar de volgende ronde. Dat moet onze doelstelling zijn.”
Míchel houdt rekening met een zware openingswedstrijd. “Het is een moeilijke en lastige tegenstander, maar de loting heeft nu eenmaal zo uitgepakt. We moeten die uitdaging aangaan en ervoor vechten om in de volgende ronde te staan.”
Míchel wil met elf spelers aanvallen
De Spanjaard laat er geen misverstand over bestaan welk Ajax hij uiteindelijk wil creëren. Zijn ploeg moet niet reageren op de tegenstander, maar zelf bepalen wat er op het veld gebeurt.
“Een ploeg moet het initiatief nemen. Het moet een team zijn dat voortdurend op zoek gaat naar het doel van de tegenstander. We willen de bal op de helft van de tegenpartij hebben en hem na balverlies zo snel mogelijk en zo hoog mogelijk op het veld terugveroveren, zodat we opnieuw kunnen aanvallen”, legt Míchel uit.
Daarbij verlangt hij agressiviteit in alle fases van het spel. “Ik wil dat mijn ploeg zowel aanvallend als verdedigend agressief is. Het team moet heel actief zijn en mag niet afwachten. In iedere fase van het spel moeten wij een stap naar voren zetten. Zonder bal willen we de tegenstander tijd en ruimte ontnemen. Met de bal willen we de tegenstander aanvallen.”
Volgens Míchel sluit die benadering naadloos aan bij de traditie van zijn nieuwe werkgever. “Zo kijk ik naar voetbal. Ik wil een aanvallende ploeg zien. Ajax is historisch gezien altijd een club geweest die volgens deze filosofie heeft gespeeld.”
Het meest uitgesproken onderdeel van zijn visie is dat iedere speler verantwoordelijkheid moet nemen in balbezit. Ajax moet niet afhankelijk zijn van enkele creatieve krachten, maar als compleet elftal durven voetballen.
“Om te kunnen aanvallen, hebben we elf spelers met persoonlijkheid nodig die de bal willen hebben. Niet één, niet twee, niet drie, niet vier en niet tien. We willen met elf spelers aanvallen”, stelt Míchel. “Daarvoor moet je passlijnen creëren. Je moet het voor je ploeggenoot eenvoudiger maken om de juiste beslissing te nemen, doordat je hem voortdurend ondersteuning biedt.”
Die volledige toewijding verlangt hij eveneens bij het druk zetten. “Een beetje druk zetten bestaat niet. Alles wat je op het veld doet, moet voor honderd procent gebeuren. Er bestaat geen middenweg.”
Ajax moet volgens hem na balverlies direct omschakelen. “Nee, er is geen middenweg. Wij willen een ploeg zijn die aanvalt en die probeert de bal zo snel mogelijk terug te veroveren.”
Dat pressiespel moet niet alleen vanuit tactische discipline ontstaan, maar ook energie losmaken binnen de ploeg. “Ik zeg altijd dat een speler die uitstapt om druk te zetten, zijn ploeg energie geeft. Wanneer ik met overtuiging naar voren ga om een bal te veroveren, voelt mijn team dat we de energie hebben om de bal terug te winnen.”
“Het draait om collectief voetbal, een collectieve mentaliteit en een winnaarsmentaliteit. Met iedere actie laat je aan je ploeggenoten zien dat je hen wilt helpen. Ik denk dat de spelers die uitdaging heel snel begrijpen.”
Talent verbinden aan structuur
Míchel erkent dat zijn uitgebreide instructies in deze fase ook een risico met zich meebrengen. Spelers moeten de nieuwe patronen leren, zonder hun spontaniteit en individuele kwaliteiten kwijt te raken.
“Er zijn vanzelfsprekend nog veel zaken die we moeten verbeteren. Het positieve is dat de spelers enthousiast zijn over het idee en het graag willen uitvoeren. Tegelijkertijd is het zo dat een speler zijn natuurlijkheid en zijn eigenheid een beetje kan verliezen wanneer je hem te veel informatie geeft.”
De trainer zoekt daarom nadrukkelijk naar een balans. “We zitten nu in een proces waarin een speler zichzelf met zijn talent op het veld moet kunnen uiten, maar tegelijkertijd ook gebruik moet maken van de patronen en afspraken die wij hebben aangebracht. Die moeten hem beter maken en ervoor zorgen dat hij zich goed voelt op het veld.”
“Ons idee en het talent en de prestaties van de speler moeten op het veld met elkaar verbonden zijn. Daar moeten we nu snel naartoe, zodat een speler vrij kan voetballen en niet te veel hoeft na te denken over wat hij precies moet doen.”
Míchel weet dat het implementeren van zijn speelwijze tijd kost, maar dat geduld in het voetbal beperkt is. “Ja, we hebben tijd en geduld nodig. Maar in het voetbal volgen de wedstrijden elkaar iedere week razendsnel op. Volgende week donderdag moeten we alweer aan de competitie beginnen.”
Trainingen, videoanalyses en gesprekken moeten de spelers stap voor stap helpen. “Wanneer je van spelers vraagt om de diepte te benutten, maar ze op het trainingsveld niet daadwerkelijk de inspanning leveren om de ruimte in te lopen, zullen ze ook niet weten op welk moment ze dat moeten doen. De timing is essentieel.”
Bij het uitwerken van zijn aanvalsspel kijkt Míchel minder naar vaste formaties dan naar de beschikbare ruimte. “We zijn nu bezig om een bepaalde structuur te creëren waarmee we de ruimtes kunnen aanvallen. Spelsystemen interesseren mij niet zo veel. Ik wil dat een speler begrijpt dat voetbal draait om tijd en ruimte.”
Míchel bespreekt Mika Godts
Binnen die speelwijze wil Míchel de kwaliteiten van zijn individuele spelers maximaal benutten. Als voorbeeld wijst hij naar Mika Godts, die volgens hem bijzonder sterk is in rechtstreekse duels met een tegenstander.
“We hebben bijvoorbeeld een speler als Mika, die in negen van de tien één-tegen-één-duels zijn tegenstander kan passeren. Wij moeten er dan voor zorgen dat we de bal snel bij hem krijgen, zodat hij zijn grootste kwaliteit kan gebruiken: een tegenstander passeren, een voorzet geven of zelf afronden.”
De trainer wil zijn tactiek ook bij andere spelers laten aansluiten op hun specifieke kwaliteiten. “We beschikken ook over spelers die sterk zijn in het strafschopgebied. Dan moeten we ervoor zorgen dat de bal in het strafschopgebied komt. Om dat te kunnen doen, moeten we als ploeg met elkaar verbonden zijn.”
Over de selectie in zijn geheel is Míchel duidelijk: kwaliteit is ruimschoots aanwezig. “Het is een ploeg met talent. We hebben spelers met ontzettend veel kwaliteit.”
Talent vormt echter slechts het vertrekpunt. Een speler moet volgens hem niet alleen zichzelf laten uitblinken, maar vooral zijn medespelers beter maken. “Nee, talent alleen is bij geen enkele ploeg voldoende. Er is altijd een proces en er is een bepaald idee waar iedereen aan moet bijdragen. Je moet samen een collectief doel nastreven. Daarvoor heb je je ploeggenoten nodig.”
“Ik zeg altijd dat een speler, om voor honderd procent tevreden te kunnen zijn over zijn eigen prestaties, niet de trainer hoeft te overtuigen. Hij hoeft ook de supporters niet te overtuigen. Hij moet zijn ploeggenoten overtuigen. Wanneer zijn medespelers weten dat hij hen beter heeft gemaakt, zal die speler goed presteren. Want je kunt je ploeggenoten niet voor de gek houden. Nooit.”
Talenten maken indruk
Míchel is daarnaast enthousiast over de jonge spelers die tijdens de voorbereiding hun kans hebben gekregen. Denk aan Abdellah Ouazane, Pharell Nash, Mohamed Abdalla en Jinairo Johnson. “Ik ben verrast en heel blij. We hebben het hier in sommige gevallen over spelers die in 2009 zijn geboren”, vertelt Míchel. “Het zijn ontzettend jonge spelers. Ik wil rustig met hen omgaan, omdat ik niet wil dat ze het gevoel krijgen dat ze er al zijn. Ze zitten midden in een ontwikkelingsproces en moeten nog groeien. Tegelijkertijd beschikken ze over enorm veel kwaliteiten en uitzonderlijk veel talent.”
Vooral de snelheid waarmee de talenten zijn ideeën oppakken, maakt indruk. “Het positieve is dat ze alles heel snel oppakken. Wanneer een speler zich snel kan aanpassen aan wat er van hem wordt gevraagd, is dat óók een vorm van talent. Ik ben dan ook erg verrast en zeer tevreden over de spelers uit het tweede elftal die met ons meetrainen. Op dit moment heb ik het gevoel dat zij ons daadwerkelijk kunnen helpen.”
'Cijfers Leonardo spreken voor zich'
Ook Marcos Leonardo kan op uitgesproken vertrouwen rekenen. De 23-jarige aanvaller brengt ondanks zijn leeftijd al veel ervaring en doelpunten mee.
“Zijn cijfers spreken voor zich. We hebben het over een jongen van 23 jaar die al meer dan 225 wedstrijden in het profvoetbal heeft gespeeld. Bij iedere club waar hij heeft gespeeld, heeft hij doelpunten gemaakt.”
Míchel verwacht dat Marcos Leonardo een groot verschil kan maken. “Hij is een speler met enorm veel vastberadenheid en een buitengewoon vermogen om doelpunten te maken. Hij gaat ons veel beter maken. Ajax is altijd een club geweest waar Braziliaanse, Argentijnse en Uruguayaanse spelers zich in de kijker hebben kunnen spelen. Ook voor hem is Ajax een geweldig podium.”
De trainer wil echter niet dat de aanvaller Ajax uitsluitend als tussenstation beschouwt. “Ik wil dat hij zich voor honderd procent op deze club richt en hier bij Ajax geschiedenis schrijft. Hij is een speler die daartoe in staat is.”
Daley Blind krijgt binnen de selectie een andere, maar eveneens belangrijke rol. De 37-jarige verdediger moet met zijn ervaring, dagelijkse instelling en kennis van Míchels speelwijze een voorbeeld zijn voor de jonge Ajacieden.
“Het belangrijkste is dat Daley nog altijd hongerig is en wil blijven voetballen. Zonder die honger zou hij op 37-jarige leeftijd niet meer op dit niveau kunnen spelen. Hij heeft de afgelopen jaren bovendien nog in de Spaanse competitie gespeeld.”
“De manier waarop hij iedere dag met zijn vak bezig is, moet een spiegel zijn waarin de jonge spelers naar zichzelf kijken. Hij kan enorm belangrijk zijn voor hun ontwikkeling. Naast alle ervaring die hij heeft, is hij namelijk ook een voorbeeld voor iedereen.”
Blind kent de ideeën van de trainer bovendien al en kan zijn ploeggenoten tijdens wedstrijden bijsturen. “Voor mij persoonlijk is hij eveneens belangrijk. Hij kent het spelidee en begrijpt de filosofie. Door zijn kennis en de taal kan hij op het veld snel aan de andere spelers overbrengen wat ik van de ploeg vraag. Ook op die manier helpt hij ons.”
Voor Míchel is vooral de intrinsieke motivatie van Blind van grote waarde. “Maar wat ik altijd over Daley heb gezegd, is dat zijn enthousiasme misschien wel zijn beste eigenschap is. Hij heeft de motivatie om naar Ajax te komen en Ajax beter te maken. Dat is een cadeau, want hij is een geweldige voetballer.”
