Dit zeggen de cijfers écht over de Eredivisie: PSV ziet titelkans dalen

De Eredivisie wordt dit weekend hervat. Een goed moment om terug te blikken op de eerste periode van het seizoen en de prestaties van clubs onder de loep te nemen. Aan de hand van de cijfers van DataMB ontstaat een interessant beeld van de verschillen tussen de ploegen en hun prestaties op verschillende statistische onderdelen.

Na zeven speelronden staat AZ verrassend bovenaan met 19 punten. Feyenoord staat tweede met 17 punten, gevolgd door PSV en FC Twente (16). Ajax staat met 14 punten op de vijfde plaats. Aan de onderkant van de ranglijst is de situatie een stuk minder rooskleurig: PEC Zwolle staat zestiende met vier punten, terwijl ADO Den Haag en Willem II met slechts twee punten de laatste twee plaatsen bezetten. De verschillen zijn echter niet alleen in de stand zichtbaar. In dit artikel kijken we aan de hand van data van naar wat er achter de prestaties schuilgaat. Hoe efficiënt zijn de topclubs voor het doel, welke ploegen zetten het meeste druk en welke verdedigingen geven de minste kansen weg? Ook werpen we een blik op het verdere verloop van de competitie.

Feyenoord en PSV efficiënter met schoten op doel dan Ajax

Wat betreft het schieten op doel zijn de verschillen tussen de topclubs in de Eredivisie klein. PSV komt tot 8,3 schoten op doel per 90 minuten, terwijl Feyenoord met 8,4 zelfs iets hoger uitkomt. Ajax zit met 8,0 schoten op doel per 90 minuten eveneens hoog, maar heeft met 34,5 procent een aanzienlijk lager schotpercentage dan PSV (40,8 procent) en Feyenoord (39,9 procent). Feyenoord en PSV springen er niet alleen uit door het hoge aantal schoten op doel, maar ook door de efficiëntie waarmee ze daarmee omgaan. Beide clubs combineren een hoog schotvolume met een duidelijk hoger schotpercentage dan Ajax. Wedstrijden tegen PSV en Excelsior laten zien dat de Amsterdammers ondanks een hoog aantal kansen moeite heeft om het overwicht daadwerkelijk op het scorebord te zetten. Een van de redenen dat Ajax al op zeven verliespunten staat na zeven wedstrijden

NEC zet vergelijkbaar veel druk als de topclubs, maar komt weinig tot schieten

Ook in vergelijking met de traditionele topclubs valt NEC op. De Nijmegenaren hebben een PPDA van ongeveer 10, wat betekent dat de tegenstander gemiddeld ongeveer tien passes kan geven voordat NEC een verdedigende actie uitvoert. PSV zit met ongeveer 9,8 vrijwel op hetzelfde niveau, terwijl Feyenoord rond de 11,7 en Ajax rond de 12 uitkomen. Ter vergelijking, Willem II staat met 19,9 stijf onderaan.  NEC zet dus qua pressing intensiever druk dan Feyenoord en Ajax en ongeveer even intensief als PSV. Het grote verschil zit vervolgens in de productie: NEC komt tot slechts 4,1 schoten op doel per 90 minuten, terwijl PSV, Feyenoord en Ajax rond de acht schoten op doel uitkomen. De Nijmegenaren zetten dus wel intensief druk, maar weten daar aanvallend weinig tegenover te zetten. In combinatie met de kwetsbaarheid in de omschakeling helpt dat verklaren waarom NEC ondanks de hoge pressingintensiteit momenteel slechts elfde staat.

Veel balcontacten, maar minder schoten voor Ajax

Opvallend is dat Ajax ondanks het hoogste aantal balcontacten in het strafschopgebied minder vaak tot een schot op doel komt dan PSV en Feyenoord. Ajax noteert ruim 42 touches in de zestien per 90 minuten, tegenover ongeveer 32,5 bij PSV en 38 bij Feyenoord. Toch komen PSV (8,3) en Feyenoord (8,4) tot meer schoten op doel dan Ajax (8,0). Dat wijst erop dat Ajax de bal wel vaak in de zestien krijgt, maar daar minder vaak tot een schot komt. PSV en Feyenoord zijn in de laatste fase directer en zetten hun aanwezigheid in het strafschopgebied vaker om in een doelpoging. Ajax komt daardoor wel vaak in kansrijke posities, maar niet ieder balcontact leidt direct tot een schot.

AZ dankt koppositie mede aan sterke defensie

De sterke defensieve cijfers helpen verklaren waarom AZ bovenaan staat. De Alkmaarders krijgen gemiddeld slechts 2,4 schoten op doel per 90 minuten tegen, het laagste aantal van alle clubs in de Eredivisie. Bovendien incasseert AZ slechts 0,9 doelpunt per wedstrijd. De koploper geeft tegenstanders dus nauwelijks de mogelijkheid om daadwerkelijk gevaarlijk te worden. Naast AZ valt ook de defensieve kracht van Feyenoord op. De Rotterdammers krijgen gemiddeld ongeveer 2,9 schoten op doel per 90 minuten tegen, waarmee ze dicht bij AZ (2,4) zitten. PSV en Ajax laten met respectievelijk 4,4 en 4,5 schoten op doel tegen per 90 minuten duidelijk meer toe. Dat verschil helpt verklaren waarom AZ en Feyenoord momenteel boven Ajax en PSV staan.

Opvallende voorspelling: Ajax slechts vijfde, PSV verliest terrein

Volgens Football Meets Data is PSV met 57,2 procent de grootste titelkandidaat, maar de Eindhovenaren hebben hun titelkans flink zien dalen met 12,4 procentpunt. Feyenoord volgt met 15,2 procent, AZ met 14,0 procent. Opvallend is vooral Ajax, dat in de verwachte eindstand slechts op de vijfde plaats staat en nog maar 5,5 procent kans heeft op de landstitel. 

Willem II krijgt slechtste vooruitzicht in degradatiestrijd

Ook de degradatiestrijd levert een duidelijke uitkomst op. Willem II heeft volgens Football Meets Data met 61,7 procent de grootste kans op degradatie, gevolgd door ADO Den Haag (45,4 procent) en Cambuur (34,9 procent). Zwolle staat op 23,5 procent, terwijl Telstar (13,8 procent) en Sparta Rotterdam (12,8 procent) aanzienlijk minder gevaar lopen.