Zorgwekkend onderzoek: Ajax is grip op F-side volledig kwijt

AT5 heeft zaterdag een zorgwekkend onderzoek naar de macht van de F-side bij Ajax gepubliceerd. In het onderzoek komen onder meer agressie richting stewards en oud-bestuurders naar voren, terwijl ook wordt gesteld dat Ajax weinig grip meer heeft op de harde kern. Ajax heeft in een schriftelijke verklaring gereageerd op het onderzoek.

Op zondag 30 november 2025 gaat het flink mis in de Johan Cruijff ArenA rondom de wedstrijd tussen Ajax en FC Groningen. Al na zes minuten wordt de wedstrijd stilgelegd vanwege een grote hoeveelheid fakkels op de F-side, waar de harde kern van Ajax plaatsneemt. Het vuurwerk, dat werd afgestoken om een overleden supporter te herdenken, wordt ook het veld op gegooid. De wedstrijd werd uiteindelijk definitief gestaakt, waarna het restant van het duel enkele dagen later in een leeg stadion moest worden afgemaakt. Zo’n 150 supporters bleken met dozen vol vuurwerk via een nooddeur het stadion te zijn binnengedrongen.

Naar aanleiding van deze en vergelijkbare gebeurtenissen besloot AT5 te onderzoeken in hoeverre Ajax nog grip heeft op de F-side en in hoeverre de beveiliging in het stadion op orde is. De regionale omroep spreekt daarvoor onder meer met verschillende stewards. Tien daarvan geven aan dat juist bij ingang Zuid van de F-side, waar de meeste kans op meegesmokkeld vuurwerk zou zijn, niet altijd goed wordt gecontroleerd. “Collega’s zijn bij sommige ingangen meer aan het aaien over kleding in plaats van het echt grondig fouilleren van mensen”, zo laat een steward weten. Een ander geeft aan dat supporters bij deze ingang een voor een gecontroleerd moeten worden, maar dat dit regelmatig niet gebeurt. Ook zijn stewards niet bevoegd om onder de kleding te controleren op vuurwerk.

De verschillende stewards die met AT5 spraken geven aan dat het vuurwerk ook voor wedstrijden al in het stadion terechtkomt. “Grote spandoeken worden vooraf klaargelegd door F-siders en zouden soms gebruikt worden om vuurwerk in te verstoppen. Ook zouden schoonmakers soms spullen neerleggen”, schrijft de omroep. Ajax gaat dit rondom sommige duels tegen met speurhonden, maar deze worden niet bij iedere wedstrijd ingezet.

Ook tijdens wedstrijden is er een belangrijke taak voor de stewards: de orde bewaren op de tribunes. “Volgens de stewards die wij op anonieme basis spraken, wordt op de F-side meer toegestaan dan op andere tribunes”, schrijft de omroep. Zo zou er onder meer amper worden opgetreden tegen roken, blowen en het gooien van bier. Dit zou te maken hebben met intimidatie en gewelddadig gedrag vanuit de supporters. “Bij ingrijpen krijg je al die gasten op je dak”, laat een van de stewards weten. Een ander kreeg een klap in haar gezicht. “Hij zei daarna dat hij me buiten zou opwachten.” Een van de stewards geeft aan dat het ‘billenknijpen’ is als Ajax verliest. Hierbij komt fysiek geweld af en toe voor, maar is verbaal geweld wel structureel aanwezig. “Uitgescholden worden, waarbij je familie erbij wordt gehaald. Je weet dat het een onderdeel van het werk is”, geeft een van de stewards aan.

Meten met twee maten

Burgemeester Femke Halsema vindt het zorgwekkend dat sommige supporters zich zo misdragen richting stewards, maar aan de andere kant vindt ze het niet logisch dat er met twee maten wordt gemeten. “Het kan niet zo zijn dat stewards denken: daar bemoeien we ons niet mee, want dan wijk je eigenlijk voor geweld of de dreiging met geweld”, stelt ze.

De stewards die spraken met AT5 zijn in wisselende mate tevreden met hun opleiding, zo laten ze weten. De opleiding is voorgeschreven door de KNVB en duurt drie dagdelen. Daarna moet een steward nog enkele wedstrijden stage lopen. Een aantal stewards geeft aan dat het allemaal ‘weinig voorstelt’. Anderen geven juist aan dat je het werk ‘vooral in de praktijk leert’. De omroep vergelijkt de situatie met Engeland, waar een opleiding tot steward enkele maanden duurt.

Geen grip op harde kern

Om contact te houden met de harde kern heeft Ajax supporters liaison officers (SLO’s) in dienst, die zelf afkomstig zijn uit de harde kern. Met hen moeten afspraken worden gemaakt over onder meer sfeeracties en herdenkingen. De nieuwe generatie van de harde kern is echter lastig in beeld te krijgen. Dit komt doordat het vroeger een hechte groep was, maar inmiddels uit meerdere groepen met allemaal hun eigen leiders bestaat. Daardoor is het maken van afspraken een stuk lastiger geworden. “Zo’n grote groep is een veelkoppig monster”, aldus oud-teammanager David Endt. “Als je met één vertegenwoordiger afspraken maakt, kan dat met voeten getreden worden door een andere leider.”

De omroep sprak ook met twaalf voormalig bestuurders van Ajax over de invloed van de F-side. De meesten daarvan wilden anoniem blijven. De helft van de oud-bestuurders geven aan dat ze te maken hebben gehad met bedreigingen of intimidatie, terwijl sommigen zelfs thuis werden opgezocht of dreigende appjes of telefoontjes ontvingen. “Het kwam je privéleven binnen. Ze zoeken uit waar je woont en wie je kinderen zijn”, laat een van de oud-bestuurders weten. Twee van de twaalf oud-bestuurders moesten beveiligd worden en een deel besloot door de bedreigingen eerder op te stappen bij Ajax. AT5 benadrukt wel dat niet in alle gevallen duidelijk is of de dreiging daadwerkelijk vanuit de harde kern kwam.

De voormalig bestuurders zijn ook kritisch op het gebrek aan bescherming vanuit Ajax. “Ze doen alsof ze er niets aan kunnen doen. Het hoort er een beetje bij, zeggen ze dan”, laat een van hen weten. Ajax zou in veel gevallen juist kiezen om te sussen bij een incident, in plaats van hard ingrijpen. “Je hebt dan standvastige en principiële mensen nodig die voet bij stuk houden en zich niet laten intimideren. Maar dat is niet makkelijk”, aldus Endt. De harde kern heeft volgens een van de oud-bestuurders niet alleen op de tribune macht. “Ik denk dat de invloed groter is dan bij welke club dan ook. Op alle niveaus”, klinkt het.

Ajax reageert op aantijgingen

Ajax heeft in een schriftelijke reactie gereageerd op het uitgebreide onderzoek van AT5. “Ons doel is de evenementen die wij organiseren zo veilig mogelijk te laten verlopen”, laat de club weten aan de omroep. “Een vol stadion is een afspiegeling van de maatschappij, dus ook wat in de maatschappij gebeurt. Helaas vinden dus ook in het stadion af en toe ongewenste situaties plaats.”

De Amsterdammers benadrukken dat stewards vrij weinig bevoegdheden hebben in het fouilleren en spreekt de claim dat er met twee maten wordt gemeten tegen. “Bij iedere inzet wordt een afweging gemaakt of direct optreden bijdraagt aan het goede verloop van de wedstrijd”, klinkt het. “Hierbij kan gekozen worden op een later moment op te treden tegen personen die de Huisregels overtreden. Dat is niet altijd direct zichtbaar in het stadion, maar gebeurt wel.”

De club betreurt dat het soms fysiek of verbaal geweld wordt gebruikt tegen stewards. “Gelukkig zijn dit uitzonderingen. Verder rouleren stewards van positie om hen minder kwetsbaar te maken voor mogelijke druk of intimidatie”, legt de club uit. “Ajax en de Johan Cruijff ArenA hebben een heel duidelijk beleid dat agressie tegen personeel onacceptabel is. Daarnaast geldt dat wangedrag tegen veiligheidspersoneel wordt bestraft met stadionverboden met een verdubbelde termijn.”

Ajax reageert ook op de bedreigingen tegen de oud-bestuurders. “Bij Ajax zijn uit de afgelopen grofweg twintig jaar twee concrete voorbeelden bekend van feitelijke, strafbare bedreigingen (of verregaande intimidaties) tegen bestuurders. Naast deze voorbeelden wordt online, veelal anoniem, helaas ook van alles geroepen. Wij hebben en voelen een zorgplicht voor onze medewerkers”, aldus de Amsterdammers.